परिचय
भारतीय परंपरा में संस्कार जीवन के विभिन्न चरणों को अनुशासन, सामाजिक उत्तरदायित्व और आध्यात्मिक दृष्टि से जोड़ने वाली विधियाँ माने जाते हैं।
प्रमुख संस्कार
गर्भाधान, पुंसवन, सीमन्तोन्नयन, जातकर्म, नामकरण, निष्क्रमण, अन्नप्राशन, चूड़ाकर्म, कर्णवेध, विद्यारम्भ, उपनयन, वेदारम्भ, केशान्त, समावर्तन, विवाह और अन्त्येष्टि की सूचियाँ विभिन्न ग्रंथ/परंपराओं में भिन्न रूप में मिल सकती हैं।
विस्तृत कर्मकाण्ड के लिए संबंधित शाखा और आचार्य की पद्धति देखें।