<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>वास्तु पूजा - SanskritPeeth – Sanskrit Learning &amp; Puja Path</title>
	<atom:link href="https://sanskritpeeth.in/tag/%E0%A4%B5%E0%A4%BE%E0%A4%B8%E0%A5%8D%E0%A4%A4%E0%A5%81-%E0%A4%AA%E0%A5%82%E0%A4%9C%E0%A4%BE/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://sanskritpeeth.in/tag/वास्तु-पूजा/</link>
	<description>संस्कृत शिक्षा, पूजा विधि एवं श्लोक अध्ययन केंद्र</description>
	<lastBuildDate>Tue, 24 Feb 2026 02:42:48 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.9.1</generator>

<image>
	<url>https://sanskritpeeth.in/wp-content/uploads/2026/02/cropped-file_00000000913c7208aa209984af3c375f-32x32.png</url>
	<title>वास्तु पूजा - SanskritPeeth – Sanskrit Learning &amp; Puja Path</title>
	<link>https://sanskritpeeth.in/tag/वास्तु-पूजा/</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>संपूर्ण गृहप्रवेश विधि मंत्र सहित &#124; वास्तुपूजन, होम, स्तम्भरोपण एवं अभिषेक</title>
		<link>https://sanskritpeeth.in/sampurn-griha-pravesh-vidhi/?utm_source=rss&#038;utm_medium=rss&#038;utm_campaign=sampurn-griha-pravesh-vidhi</link>
		
		<dc:creator><![CDATA[admin]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 24 Feb 2026 02:42:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[मंत्र एवं पूजा विधान]]></category>
		<category><![CDATA[गृह प्रवेश संस्कार]]></category>
		<category><![CDATA[गृहप्रवेश]]></category>
		<category><![CDATA[गृहप्रवेश पूजा]]></category>
		<category><![CDATA[नवग्रह हवन]]></category>
		<category><![CDATA[पूर्णाहुति]]></category>
		<category><![CDATA[वास्तु पूजा]]></category>
		<category><![CDATA[वैदिक पूजा विधि]]></category>
		<category><![CDATA[स्तम्भरोपण]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://sanskritpeeth.in/?p=310</guid>

					<description><![CDATA[<p>🏠 शास्त्रोक्त गृहप्रवेश विधि – प्रारम्भिक भाग 🔱 अथ विधिः मन्त्र: ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ गृहस्वामी सपत्नी एवं परिवार [&#8230;]</p>
<p>The post <a href="https://sanskritpeeth.in/sampurn-griha-pravesh-vidhi/">संपूर्ण गृहप्रवेश विधि मंत्र सहित | वास्तुपूजन, होम, स्तम्भरोपण एवं अभिषेक</a> first appeared on <a href="https://sanskritpeeth.in">SanskritPeeth – Sanskrit Learning & Puja Path</a>.</p>
<p>The post <a href="https://sanskritpeeth.in/sampurn-griha-pravesh-vidhi/">संपूर्ण गृहप्रवेश विधि मंत्र सहित | वास्तुपूजन, होम, स्तम्भरोपण एवं अभिषेक</a> appeared first on <a href="https://sanskritpeeth.in">SanskritPeeth – Sanskrit Learning &amp; Puja Path</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<h2><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f3e0.png" alt="🏠" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> शास्त्रोक्त गृहप्रवेश विधि – प्रारम्भिक भाग</h2>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f531.png" alt="🔱" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> अथ विधिः</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong><br>
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
</p>

<p>
गृहस्वामी सपत्नी एवं परिवार सहित गृहद्वार पर उपस्थित हो।
द्वार पर दधि, अक्षत, पूर्णकलश, गौदर्शन आदि मंगलद्रव्य रखे जाएँ।
द्विजों को प्रणाम कर शान्ति मंत्रों का पाठ करवाएँ।
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1fa94.png" alt="🪔" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> चारों कोनों में मंगलदीप स्थापना</h3>

<p>
गृह में प्रवेश के बाद चारों कोनों में पूर्ण घट स्थापित करें।
प्रत्येक के ऊपर मृत्तिका पात्र में चावल रखकर दीप जलाएँ।
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f468-200d-1f3eb.png" alt="👨‍🏫" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> आचार्य वरण</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ अद्यामुके मास्यमुके पत्तेऽमुक-तिथावमुकगोत्रस्यामुकशर्मणो मम कर्तव्यगृहप्रवेशाङ्गभूतपूजादिकर्म कर्तुममुकगोत्रममुकशर्माणं ब्राह्मणम् आचार्यत्वेन त्वामहं वृणे ॥
</p>

<p>
(यहाँ अपना मास, तिथि, गोत्र, नाम भरें)
</p>

<p>
आचार्य उत्तर दें – “वृतोऽस्मि”।<br>
यजमान कहे – “यथाविहितं कर्म कुरु”।<br>
आचार्य उत्तर दें – “करवाणि”।
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1fa94.png" alt="🪔" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> संकल्प</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ अचेत्याद्यमुकगोत्रस्य श्री अमुकशर्मणो यजमानस्योपस्थितशरीराविरोधेन सकलारिष्टप्रशमनपूर्वक अधिभौतिकाधिदैविकाध्यात्मिकोपद्रवशान्तिपूर्वक दीर्घायु, बल, पुष्टिप्राप्त्यर्थं, धनधान्यवृद्ध्यर्थं, एतद्गृहस्थैर्यवासनकामो गणपत्यादिपूजनं घटस्थापनं च करिष्यामि ॥
</p>

<p>
(यहाँ अपना नाम व गोत्र भरें)
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1fa94.png" alt="🪔" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> शान्तिकलश स्थापना</h3>

<p>
पीत वस्त्र से आवृत कलश स्थापित करें।
कलश समीप भूमि में हस्तमात्र गड्ढा खोदें।
उसमें जल भरें।
</p>

<p>
उस जल में गणेश, वास्तुपुरुष, अष्टनाग, धरित्री का पूजन करें।
</p>

<p><strong>धरित्री अर्घ्यमन्त्र:</strong><br>
ॐ हिरण्यगर्भे वसुधे शेषस्योपरि शायिनि । वसामि तव पृष्ठेऽहं गृहाणार्घ धरित्रि मे ॥
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f30e.png" alt="🌎" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> दशदिक्पाल एवं नवग्रह पूजन</h3>

<p>
नवग्रह एवं दशदिक्पालों का यथोपचार पूजन करें।
</p>

<p>
अक्षत लेकर आवाहन करें –<br>
“इहागच्छ इह तिष्ठ”।
</p>

<hr>

<p><strong>।। इति प्रारम्भिक गृहप्रवेशविधिः ।।</strong></p>
<h2><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f3e0.png" alt="🏠" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> शास्त्रोक्त गृहप्रवेश – भाग 2</h2>
<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f531.png" alt="🔱" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> वास्तुपूजन, स्तम्भरोपण एवं बलिदान विधि</h3>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> वास्तुपूजन संकल्प</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ अद्यामुकमासीयामुकपक्षीयामुकतिथावमुकगोत्रस्यामुकशर्मणः
एतत्स्थानाधिकरणक निर्विघ्नपूर्वक चिरकालवास
सुखसौमनस्य नैरुज्य दीर्घायुष्ट्वबलपुष्टिकामो
वास्तुकर्माङ्गतया कलशस्थापनपूर्वक
नवग्रहदशदिक्पालाष्टवसु क्षेत्रपाल क्रूरभूत
पृथ्वी कूर्मानन्त नागाष्टकसहित
वास्तुपुरुषपूजनमहं करिष्ये ॥
</p>

<p><strong>क्या करें:</strong> यहाँ अपना नाम, गोत्र, तिथि भरकर संकल्प करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> नवग्रह पूजन</h3>

<p>अक्षत हाथ में लेकर आवाहन करें:</p>

<p>
ॐ साधिदैवतसप्रत्यधिदैवतविनायकादिपञ्चकसहित
नवग्रहाः इहागच्छत इह तिष्ठत ।
</p>

<p>पाद्य, अर्घ्य, आचमन, स्नान, गन्ध, पुष्प, दूर्वा, बिल्वपत्र, धूप, दीप, नैवेद्य अर्पण करें।</p>

<p>
ॐ नवग्रहेभ्यो नमः ॥
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> दशदिक्पाल पूजन</h3>

<p>
ॐ इन्द्रादिदशदिक्पाला इहागच्छत इह तिष्ठत ।
</p>

<p>
ॐ इन्द्रादिदशदिक्पालेभ्यो नमः ॥
</p>

<p>दसों दिशाओं के अधिपति देवताओं को पाद्य, अर्घ्य, पुष्प, धूप, दीप, नैवेद्य अर्पित करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> धरित्री पूजन</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ हिरण्यगर्भे वसुधे शेषस्योपरि शायिनि ।
वसाम्यहं तव पृष्ठे गृहाणार्घ धरित्रि मे ॥
</p>

<p>
ॐ भूर्भुवः स्वर्धरित्र्यै नमः ॥
</p>

<p><strong>क्या करें:</strong> भूमि को अर्घ्य दें, सिन्दूर, चन्दन, पुष्प चढ़ाएँ।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> कूर्म पूजन</h3>

<p>
ॐ सर्वलक्षणसम्पन्न सर्वेश कमलाधिप ।
स्थानं देहि गृहं कर्तुं विष्णुरूप नमोऽस्तु ते ॥
</p>

<p>
ॐ भूर्भुवः स्वः कूर्माय नमः ॥
</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> अनन्त एवं नागपूजन</h3>

<p>
ॐ हिमकुन्दप्रतीकाश नागानन्त महाफणिन् ।
स्थानं देहि गृहं कर्तुं गृहाणार्थ नमोऽस्तु ते ॥
</p>

<p>
ॐ भूर्भुवः स्वः अनन्ताय नमः ॥
</p>

<p>इसी प्रकार वासुकी, तक्षक, कुलिक, कर्कोटक, पद्म, शंखचूड, महापद्म, धनञ्जय का पूजन करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> वास्तुपुरुष पूजन</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ वास्तोष्पतिं महादेवं सर्वसिद्धिविधायकम् ।
शान्तिकर्तारमीशानं तं वास्तुं प्रणतोऽस्म्यहम् ॥
</p>

<p>
ॐ भूर्भुवः स्वः वास्तोष्पतये नमः ॥
</p>

<p><strong>क्या करें:</strong> वास्तुपुरुष को आसन, पाद्य, अर्घ्य, गन्ध, पुष्प, नैवेद्य अर्पित करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> स्तम्भरोपण</h3>

<p><strong>मन्त्र:</strong></p>

<p>
ॐ यथाचलो गुरुर्मेरुरावासमचलं कृतम् ।
आरोपितगृहस्तम्भं तथा त्वमचलं कुरु ॥
</p>

<p><strong>क्या करें:</strong> गर्त (गड्ढे) में गृहस्तम्भ स्थापित करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> बलिदान विधि</h3>

<p>दधि, घृत, माषयुक्त पका हुआ अन्न लेकर निम्न प्रकार बलि दें:</p>

<p>
ॐ गणपत्यादिपञ्चदेवताभ्यः एष सद्धिघृतमाषभक्तबलिः नमः ॥
</p>

<p>
ॐ नवग्रहदेभ्यः एष बलिः नमः ॥
</p>

<p>
ॐ अष्टवसुभ्यः एष बलिः नमः ॥
</p>

<p>
ॐ क्षेत्रपालाय नमः एष बलिः ॥
</p>

<p>
ॐ क्रूरभूताय नमः एष बलिः ॥
</p>

<p>इसी प्रकार पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण एवं कोनों में दिक्पालों को बलि अर्पित करें।</p>

<hr>

<h3><img src="https://s.w.org/images/core/emoji/17.0.2/72x72/1f538.png" alt="🔸" class="wp-smiley" style="height: 1em; max-height: 1em;" /> वास्तुपुरुष प्रार्थना</h3>

<p>
ॐ यथा मेरुगिरेः शृङ्गे देवानामालयः सदा ।
तथा ब्रह्मादिदेवानां गेहे मे स्थिरता भवेत् ॥
</p>

<hr>

<p><strong>।। इति वास्तुपूजन + स्तम्भरोपण + बलिदान विधिः सम्पूर्णा ।।</strong></p>
<h2>अथ होमविधिः (गृहप्रवेश – भाग ३)</h2>

<h3>१. अग्निस्थापनम्</h3>

<p><b>विधि:</b> पूर्वाभिमुख बैठकर वेदी बनाएं। कुश से चतुर्भुज मंडल बनाकर गोमय-जल से लिपें। अग्नि स्थापित करें।</p>

<p><b>मन्त्र:</b></p>

<p>
ॐ प्रजापतये स्वाहा । इदं प्रजापतये इदं न मम ।<br>
ॐ इन्द्राय स्वाहा । इदमिन्द्राय इदं न मम ।<br>
ॐ अग्नये स्वाहा । इदमग्नये इदं न मम ।<br>
ॐ सोमाय स्वाहा । इदं सोमाय इदं न मम ।
</p>

&#8212;

<h3>२. पंचवारुणी होम</h3>

<p>
ॐ त्वन्नो अग्ने वरुणस्य विद्वान् देवस्य हेडो अवयासिसीष्ठाः ।  
यजिष्ठो वह्नितमः शोशुचानो विश्वाद्वेषांसि प्रमुमुग्ध्यस्मत् स्वाहा ।  
इदमग्नीवरुणाभ्याम् इदं न मम ॥ १ ॥
</p>

<p>
ॐ स त्वन्नो अग्नेऽवमो भवोती नेदिष्ठो अस्या उषसो व्युष्टौ ।  
अवयव नो वरुणं रराणो वीहि मृडीक सुहवो न एधि स्वाहा ।  
इदमग्नीवरुणाभ्याम् इदं न मम ॥ २ ॥
</p>

<p>
ॐ अयाश्चाग्नेऽस्यनभिशस्तिपाश्च सत्यमित्वमया असि ।  
अया नो यज्ञं वहा अस्या नो धेहि भेषजम् स्वाहा ।  
इदमग्नये इदं न मम ॥ ३ ॥
</p>

<p>
ॐ ये ते शतं वरुण ये सहस्रं यज्ञियाः पाशा वितता महान्तः ।  
तेभिर्नो अद्य सवितो विष्णुर्विश्वे मुञ्चन्तु मरुतः स्वर्काः स्वाहा ।  
इदं वरुणाय सवित्रे विष्णवे विश्वेभ्यो देवेभ्यः मरुद्भ्यः इदं न मम ॥ ४ ॥
</p>

<p>
ॐ उदुत्तमं वरुणपाशमस्मदवाधमं विमध्यमं श्रथाय ।  
अथावयमादित्यव्रते तदानागसो अदितये स्याम स्वाहा ।  
इदं वरुणाय इदं न मम ॥ ५ ॥
</p>

&#8212;

<h3>३. व्याहृति होम</h3>

<p>
ॐ भूः स्वाहा । इदं भूः इदं न मम ।<br>
ॐ भुवः स्वाहा । इदं भुवः इदं न मम ।<br>
ॐ स्वः स्वाहा । इदं स्वः इदं न मम ।
</p>

&#8212;

<h3>४. नवग्रह होम (संक्षेप क्रम)</h3>

<p>
ॐ आकृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च ।  
हिरण्ययेन सविता रथेन देवो याति भुवनानि पश्यन् स्वाहा ।  
इदं सूर्याय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ इमं देवा असपत्नं सुवध्वं महते क्षत्राय महते ज्यैष्ठाय स्वाहा ।  
इदं सोमाय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ अग्निर्मूर्धा दिवः ककुत्पतिः पृथिव्या अयम् स्वाहा ।  
इदं कुजाय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ उद्बुद्ध्यस्वाग्ने प्रतिजागृहि त्वम् स्वाहा ।  
इदं बुधाय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ बृहस्पते अति यदर्यो अर्हात् स्वाहा ।  
इदं बृहस्पतये इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ अन्नात्परिस्रुतो रसं स्वाहा ।  
इदं शुक्राय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ शन्नो देवीरभिष्टय आपो भवन्तु पीतये स्वाहा ।  
इदं शनैश्चराय इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ कयानश्चित्र आभुवत् स्वाहा ।  
इदं राहवे इदं न मम ।
</p>

<p>
ॐ केतुं कृण्वन्नकेतवे स्वाहा ।  
इदं केतवे इदं न मम ।
</p>

&#8212;

<h3>५. पूर्णाहुति</h3>

<p>
ॐ अग्नये स्विष्टकृते स्वाहा । इदमग्नये स्विष्टकृते इदं न मम ।<br>
ॐ प्रजापतये स्वाहा । इदं प्रजापतये इदं न मम ।
</p>

&#8212;

<h3>६. अभिषेक मन्त्र</h3>

<p>
ॐ सुरास्त्वामभिषिञ्चन्तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः ।  
वासुदेवो जगन्नाथः सङ्कर्षणो विभुः ।  
प्रद्युम्नश्चानिरुद्धश्च भवन्तु विजयाय ते ॥
</p>

<p>
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिर्मेधा तुष्टिः श्रद्धा क्रिया मतिः ।  
बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिः कान्तिश्च मातरः ॥
</p>

<p>
सरितः सागराः शैलास्तीर्थानि जलदा नदाः ।  
एते त्वामभिषिञ्चन्तु सर्वकामार्थसिद्धये ॥
</p>

&#8212;

<h3>७. विसर्जनम्</h3>

<p>
ॐ यान्तु देवगणाः सर्वे पूजामादाय मामकीम् ।  
इष्टकामप्रसिद्ध्यर्थं पुनरागमनाय च ॥
</p>

<p>
ॐ पूजितदेवताः क्षमध्वं स्वस्थानं गच्छत ।
</p>

<h3>शान्तिपाठ</h3>

<p>
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥
</p><p>The post <a href="https://sanskritpeeth.in/sampurn-griha-pravesh-vidhi/">संपूर्ण गृहप्रवेश विधि मंत्र सहित | वास्तुपूजन, होम, स्तम्भरोपण एवं अभिषेक</a> first appeared on <a href="https://sanskritpeeth.in">SanskritPeeth – Sanskrit Learning & Puja Path</a>.</p><p>The post <a href="https://sanskritpeeth.in/sampurn-griha-pravesh-vidhi/">संपूर्ण गृहप्रवेश विधि मंत्र सहित | वास्तुपूजन, होम, स्तम्भरोपण एवं अभिषेक</a> appeared first on <a href="https://sanskritpeeth.in">SanskritPeeth – Sanskrit Learning &amp; Puja Path</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
